Resumen: Akustika eta soinuaren fisika

Esquema del Curso

  1. Akustikaren definizioa eta adarrak
  2. Materia eta bere propietateak
  3. Partikulen bibrazioa eta higidura harmonikoa
  4. Uhinen motak eta hedapena
  5. Soinu-uhina eta haren magnitudeak
  6. Soinuaren abiadura inguruneetan

1. Akustikaren definizioa eta adarrak

Conceptos clave y definiciones

  • Akustika: Soinua aztertzen duen fisikaren adarra

Puntos esenciales

  • Akustikaren arloak hauek dira:
    • akustika fisikoa
    • akustika fisiologikoa edo psikoakustika
    • akustika arkitektonikoa
    • zarata eta haren neurketa

2. Materia eta bere propietateak

Conceptos clave y definiciones

  • Materia: Masa duen eta espazioan tokia hartzen duen oro, gure inguruko gauza fisiko guztiak osatzen dituena
  • Masa: Gorputz batek duen materia kantitatea eta kilogramotan (kg) neurtzen dena
  • Bolumena: Gorputz batek okupatzen duen espazioa eta metro kubikotan (m³) neurtzen dena
  • Dentsitatea: Gorputz baten bolumen-unitatean dagoen masa kantitatea eta kilogramo metro kubikoko (kg/m³) neurtzen dena

★ Imprescindible

📌 Propietate orokorrak edo estentsiboak materiaren kantitatearen edo objektuaren tamainaren araberakoak dira eta ez dute materialak bereizteko balio; propietate espezifikoak edo intentsiboak substantzia bakoitzaren berezkoak dira, kantitatearekiko independenteak eta materialak identifikatzeko baliagarriak.

📌 Solidoek forma eta bolumen finkoak dituzte; likidoek bolumen finkoa baina ontziaren araberako forma dute; gasek ez dute ez forma ez bolumen finkorik.

Complementos

  • Materia atomoz osatuta dago; atomoak protoiz, neutroiz eta elektroiz osatzen dira, eta kimikoki elkartutako bi atomo edo gehiagok molekulak eratzen dituzte.

  • Materiaren egoera solidoan molekulak ordenatuta eta oso hurbil daude, likidoan hurbil daude baina mugitzeko askatasuna dute, eta gasean elkarrengandik urrunago daude eta askeago mugitzen dira.

  • Kanpo-indar batek atomoen eta molekulen arteko lotura kimikoak luzatu edo konprimitu ditzake; indarra desagertzean, loturak jatorrizko formara itzultzen dira.

Truco mnemotécnico

Propietate orokorrek kantitatea neurtzen dute; espezifikoek substantzia bereizten dute.

3. Partikulen bibrazioa eta higidura harmonikoa

Conceptos clave y definiciones

  • Bibrazioa: Gorputzak oreka-posizioarekiko edo haren inguruan egiten duen joan-etorriko mugimendua
  • Higidura harmoniko sinplea: Oreka-posizioaren inguruan behin eta berriz errepikatzen den joan-etorriko mugimendu periodikoa
  • Oszilazioa: Partikula puntu batetik abiatu eta puntu berera itzuli arteko mugimendu osoa
  • Periodoa: Oszilazio oso bat egiteko behar den denbora, segundotan neurtua
  • Frekuentzia: Segundo batean egiten den oszilazio kopurua, hertzetan (Hz) neurtua
  • Frekuentzia angeluarra: Oszilazioaren angelua segundo bakoitzean zenbat aldatzen den adierazten duen magnitudea, rad/s-tan neurtua

★ Imprescindible

  • 🔄 Bibrazioa fokutik ingurura hedatzen da honela:
    1. Bibrazio-fokuak inguruko partikula mugitzen du
    2. Partikula horrek hurrengoa mugitzen du
    3. Bibrazioa partikula batetik bestera hedatzen da

📐 Fórmula - Higidura harmoniko sinplean elongazioa x=Asin⁡(ωt)x = A\sin(\omega t) da eta abiadura v=Aωcos⁡(ωt)v = A\omega\cos(\omega t) da.

Complementos

  • Elongazioa (x) partikularen posizioa da oreka-puntuarekiko, eta positiboa edo negatiboa izan daiteke; anplitudea (A) elongazio maximoa da, denbora (t) hasieratik igarotako denbora da, eta abiadura (v) mugimenduaren abiadura da.

  • Higidura harmoniko sinplean elongazioa zero denean abiadura maximoa da, eta elongazioa anplitudea denean abiadura zero da.

Truco mnemotécnico

Irudikatu oreka-puntuaren inguruan atzera-aurrera dabilen partikula, zirkulu baten proiekzio gisa.

4. Uhinen motak eta hedapena

Conceptos clave y definiciones

  • Uhina: Espazioan edo ingurune batean hedatzen den bibrazio edo perturbazioa, materia lekualdatu gabe energia transmititzen duena

★ Imprescindible

📌 Uhin mekanikoek hedatzeko ingurune materiala behar dute; uhin elektromagnetikoak, berriz, hutsean ere heda daitezke.

📌 Zeharkako uhinetan partikulen mugimendua hedapen-norabidearekiko perpendikularra da; luzetarako uhinetan, partikulek hedapen-norabide berean egiten dute aurrera eta atzera.

Complementos

  • Hedapen-dimentsioen arabera uhinak hauek dira:

    • dimentsio bakarrekoak (1D)
    • bidimentsionalak edo gainazalekoak (2D)
    • hiru dimentsiokoak edo esferikoak
  • Soinua airean norabide guztietan zabaltzen den uhin esferikoa da.

Truco mnemotécnico

Uhin mekanikoak ingurune materiala behar du; elektromagnetikoak hutsean ere hedatzen dira.

5. Soinu-uhina eta haren magnitudeak

Conceptos clave y definiciones

  • Soinua: Ingurune material elastiko batean uhin moduan hedatzen den bibrazioa
  • Uhin-luzera: Ondoz ondoko eta egoera berean dauden bi punturen arteko distantzia, metrotan neurtua

★ Imprescindible

  • Gorputz baten bibrazioak ingurune material elastikoko partikulen mugimendua sortzen du, eta partikulek mugimendua elkarri transmitituz uhina hedatzen dute.

  • Soinua hedatzean aireko molekulek beren oreka-posizioaren inguruan bibratzen dute; energia eta presio-aldaketa hedatzen dira, ez materia.

Complementos

  • Soinu-uhinaren konpresioetan molekulak hurbildu eta presioa handitzen da; dilatazioetan molekulak urrundu eta presioa txikitzen da.

  • Belarrira iristen diren presio-aldaketek tinpanoa bibrarazten dute.

  • Soinu-uhinaren magnitude nagusiak presioa (P), pascaletan (Pa) adierazia; intentsitatea (I), metro karratuko wattetan (W/m²) adierazia; frekuentzia (f), hertzetan (Hz) adierazia; uhin-luzera (λ), metrotan (m) adierazia; eta anplitudea (A), uhinaren balio bertikal maximoa, dira. Soinu-presioaren eta intentsitatearen mailak dezibeletan (dB) adierazten dira.

Truco mnemotécnico

Partikulen konpresioek presioa handitzen dute; dilatazioek presioa txikitzen dute.

6. Soinuaren abiadura inguruneetan

★ Imprescindible

  • Gasetan soinuaren abiadura presioaren eta tenperaturaren igoerarekin handitzen da, eta masa molekularraren igoerarekin txikitzen da.

📌 Soinua likidoetan airean baino azkarrago hedatzen da, likidoetako molekulen arteko lotura-indarrak gasetakoak baino handiagoak direlako.

  • Soinua solidoetan likidoetan eta gasetan baino azkarrago hedatzen da, solidoetako molekulak elkarrengandik oso hurbil daudelako eta perturbazioari azkarrago erantzuten diotelako.

Complementos

  • Airean soinuaren abiadura 340 m/s da 20 °C-an eta 332 m/s da 0 °C-an.
  • Kelvin eskalan 0 °C = 273 K eta −273 °C = 0 K dira.

  • Airearentzat gasaren indize adiabatikoa γ = 1,4 da, gasen konstante unibertsala R = 8,31 J/mol·K da, eta airearen masa molarra 0,0289 kg/mol da.

  • Likidoetako soinu-abiadura zehazteko, B modulu bolumetrikoa eta ρ dentsitatea erabiltzen dira; B-k likidoaren elastikotasuna eta konprimigarritasuna adierazten ditu.

  • Soinua burdinean 5000 m/s-ko abiaduran hedatzen da.

  • Solidoetako soinu-abiadura zehazteko, Y Young-en modulua eta ρ dentsitatea erabiltzen dira; Y-k materialaren zurruntasuna eta elastikotasuna adierazten ditu.

Ponte a prueba

Comprueba lo que sabes de Akustika eta soinuaren fisika con 18 preguntas tipo test y correcciones explicadas.

1. ¿Qué estudia la acústica como rama de la física?

2. Un equipo analiza cómo el diseño de una sala afecta al sonido que se escucha dentro de ella. ¿Qué área de la acústica corresponde a ese trabajo?

Hacer el test →

Repasa con flashcards

Memoriza los conceptos clave de Akustika eta soinuaren fisika con 41 flashcards interactivas.

¿Qué estudia la acústica?

El sonido.

¿Qué es la materia?

Todo lo que tiene masa y ocupa espacio.

¿De qué dependen las propiedades generales de la materia?

De la cantidad de materia o del tamaño del objeto.

Ver las flashcards →

Cursos similares

Haz tus propios resúmenes

Sube tus apuntes y la IA te genera resúmenes, test y flashcards en 30 segundos.

Generador de esquemas